Ferber yöntemi nedir, nasıl uygulanır?
Son güncelleme:
Watch My Baby ekibi hazırladı. Yöntemlerin süre ve adımları her yöntemin kendi yazarının kitabından ya da sitesinden alındı; yaş sınırları da öyle, yalnızca yazarı erken başlamayı önerdiği için ağlamaya bırakmadaki 4 ay sınırı bizim seçimimiz. Bu sayfa bir hekim tarafından incelenmedi; bilgilendirme amaçlıdır ve dayandığı kaynaklar sayfanın sonunda.
Ferber yöntemi (kademeli ya da kontrollü ağlatma), bebeği uykulu ama uyanıkken yatağına bırakıp odadan çıktığın, ağlarsa giderek uzayan aralarla kısa kontroller yaptığın bir uyku eğitimi yöntemidir. İlk gece 3, 5 ve 10 dakika beklenir, süreler her gece biraz uzar. Yöntemi tanımlayan çocuk uyku uzmanı Richard Ferber'e göre düzelme birkaç gece ile bir hafta içinde gelir; bir haftada düzelme yoksa yaklaşım yeniden değerlendirilmelidir.
- Yaş
- 4 ay ve üzeri
- Süre
- 3–7 gün
- Ağlama
- Orta
- Ebeveyn
- Kısa kontroller
Adım adım
- Rutini kur. Banyo, pijama, kitap, ninni gibi sakin bir rutini her gece aynı sırayla uygula.
- Uyanık yatır. Bebeği uykulu ama uyanıkken yatağına bırak, kısaca iyi geceler de ve odadan çık.
- Tablodaki süre kadar bekle. Bebek ağlarsa o gecenin bekleme süresi dolana kadar dışarıda kal. İlk gece ilk bekleme 3, ikincisi 5, sonrakiler 10 dakikadır.
- Kısa kontrol yap. Odaya gir, bebeği kucağa almadan sesinle ya da sırtını okşayarak güven ver ve 1 ile 2 dakika içinde çık. Amaç uyutmak değil, yanında olduğunu göstermek.
- Gece uyanmalarında baştan başla. Bebek gece uyanırsa o gecenin ilk bekleme süresinden başlayarak aynı düzeni uygula. Gündüz uykularında da aynı yöntem geçerli; bebek 30 dakikada uyumazsa o uykuyu sonlandır.
- Her gece süreleri uzat. Ertesi gece tablonun bir sonraki satırına geç; 7. geceden sonra da süreleri uzatmaya devam et. Sabah uyanma saatini her gün aynı tut.
Gece gece bekleme süreleri (dakika)
| Gece | İlk bekleme | İkinci bekleme | Sonraki beklemeler |
|---|---|---|---|
| 1 | 3 | 5 | 10 |
| 2 | 5 | 10 | 12 |
| 3 | 10 | 12 | 15 |
| 4 | 12 | 15 | 17 |
| 5 | 15 | 17 | 20 |
| 6 | 17 | 20 | 25 |
| 7 | 20 | 25 | 30 |
Süreler Ferber'in tablosundan alındı (Ferber 2006). Bunlar bir başlangıç noktasıdır; süreleri kendine göre kısaltabilirsin, önemli olan her gece biraz uzatmak.
Artıları
- Bebek seni aralarla görür; ağlamaya bırakmaya göre daha az zorlayıcıdır.
- En çok araştırılan yöntemlerden biridir; gece uyanmalarını belirgin azalttı (Gradisar 2016).
- Başlangıçta depresyon belirtisi yüksek olan annelerde belirtiler belirgin azaldı (Hiscock 2002).
Eksileri
- İlk gecelerde ağlama olur ve dinlemek zordur.
- Kontroller bazı bebekleri sakinleştireceğine daha çok uyandırır.
- Bir gece uygulayıp ertesi gece bırakmak ağlamayı uzatabilir; tutarlılık ister.
Araştırmalar ne diyor?
Amerikan Uyku Tıbbı Akademisi adına yapılan inceleme kademeli ağlatmayı desteklenen yöntemler arasında sayıyor (Mindell 2006).
6 ile 16 aylık 43 bebekle yapılan randomize bir çalışmada kademeli ağlatma gece uyanmalarını belirgin azalttı. Bebeklerin kortizol düzeyi yükselmedi ve bir yıl sonra bağlanma biçiminde fark görülmedi (Gradisar 2016).
6 ile 12 aylık bebeklerle yapılan başka bir çalışmada uyku sorunları iki ay içinde daha çok çözüldü ve depresyon belirtisi yüksek annelerde belirtiler belirgin geriledi (Hiscock 2002).
Sık sorulanlar
Ferber yöntemi kaç günde sonuç verir?
Ferber'e göre çoğu bebekte düzelme birkaç gece ile bir hafta içinde gelir; ilk iki gece genellikle en zorudur. Bir haftada düzelme yoksa dur, yaklaşımı yeniden değerlendir ve çocuk doktoruna danış.
Kontrolde bebeği kucağıma alabilir miyim?
Ferber yönteminde kucağa almak önerilmez; sesinle ya da sırtını okşayarak güven verip çık. Bebek kusarsa, hasta görünürse ya da bir şeyden korktuysa önce onu rahatlat, yöntemi sonra sürdür.
Ferber yöntemi bebeğe zarar verir mi?
Araştırmalar uzun vadeli bir zarar bulmadı. Kademeli ağlatma uygulanan bebeklerin stres hormonu yükselmedi ve bir yıl sonra bağlanmada fark çıkmadı (Gradisar 2016). Davranışsal uyku eğitimi alan çocuklar 6 yaşında diğerlerinden farklı değildi (Price 2012).
Gece beslemeleri ne olacak?
Bebeğin hâlâ gece beslenmeye ihtiyacı olabilir; yöntem beslenme dışındaki uyanmalar içindir. Hangi beslemelerin kalacağını çocuk doktorunla konuş ve beslemeleri birden kesme.
Hastalık ya da diş çıkarma döneminde ne yapmalıyım?
Ara ver ve bebeğe ihtiyacı olan desteği ver. İyileştiğinde rutinle ve tablonun ilk gecesiyle yeniden başla.
Diğer yöntemler
- Sandalye yöntemi (14–21 gün)
- Cry it out (ağlatarak uyutma) (3–4 gece)
- Ağlatmadan yöntemi (21+ gün)
- Kucağa al-bırak yöntemi (En az 3 gün)
Programı gece gece takip et.
Uyku koçu yedi soruda bebeğine uygun yöntemi ve bir yedeğini önerir. Seçtiğin programın her gecesi, bekleme süreleri ve zamanlayıcısıyla uygulamada.
Kaynaklar
- Ferber R. (2006). Solve Your Child's Sleep Problems. Revised edition. (Yöntemin yazarı)
- Mindell J. A., Kuhn B., Lewin D. S., Meltzer L. J., Sadeh A. (2006). Behavioral treatment of bedtime problems and night wakings in infants and young children. Sleep, 29(10), 1263–1276. (Araştırma)
- Gradisar M. et al. (2016). Behavioral interventions for infant sleep problems: a randomized controlled trial. Pediatrics, 137(6). (Araştırma)
- Hiscock H., Wake M. (2002). Randomised controlled trial of behavioural infant sleep intervention to improve infant sleep and maternal mood. BMJ, 324, 1062–1065. (Araştırma)
- Price A. M. H., Wake M., Ukoumunne O. C., Hiscock H. (2012). Five-year follow-up of harms and benefits of behavioral infant sleep intervention: randomized trial. Pediatrics, 130(4), 643–651. (Araştırma)