Watch My Baby
İndir

Uyku eğitimi yöntemleri: hangisi bebeğine uygun?

Son güncelleme:

Watch My Baby ekibi hazırladı. Yöntemlerin süre ve adımları her yöntemin kendi yazarının kitabından ya da sitesinden alındı; yaş sınırları da öyle, yalnızca yazarı erken başlamayı önerdiği için ağlamaya bırakmadaki 4 ay sınırı bizim seçimimiz. Bu sayfa bir hekim tarafından incelenmedi; bilgilendirme amaçlıdır ve dayandığı kaynaklar sayfanın sonunda.

Uyku eğitimi, bebeğin yatağında kendi kendine uykuya dalmayı öğrenmesine yardım eden davranışsal yöntemlerin genel adıdır. En bilinen beş yöntem sandalye yöntemi, Ferber yöntemi, ağlamaya bırakma (cry it out), ağlatmadan uyku eğitimi ve kucağa al-bırak yöntemidir. Yöntemler ne kadar ağlamaya izin verdikleri, ebeveynin odada ne kadar kaldığı ve ne kadar sürdükleri bakımından ayrılır.

Beş yöntem bir bakışta

YöntemYaşSüreAğlamaEbeveyn
Sandalye yöntemi6 ay ve üzeri (en erken 4 ay)14–21 günAzOdada, giderek uzaklaşır
Cry it out (ağlatarak uyutma)4 ay ve üzeri3–4 geceYoğunOdada değil
Ferber yöntemi4 ay ve üzeri3–7 günOrtaKısa kontroller
Ağlatmadan yöntemi4 ay–2 yaş21+ günÇok azYanında
Kucağa al-bırak yöntemi4–12 ayEn az 3 günHafifYanında, kucakta

Hangisini seçmeli?

Ağlamaya ne kadar dayanabilirsin?

Ağlamayı dinlemek seni çok zorluyorsa sandalye, ağlatmadan ya da kucağa al-bırak yöntemiyle başla. Yarıda bırakılan hızlı bir yöntem, sonuna kadar sürdürülen yavaş bir yöntemden daha az işe yarar.

Bebeğin kaç aylık?

Sandalye, ağlatmadan ve kucağa al-bırak yöntemlerinin yazarları 4 aydan önce yapılandırılmış uyku eğitimi önermiyor; bu dönemde düzenli bir rutin ve uyanık yatırma gibi alışkanlıklar öne çıkıyor (West 2010, Pantley 2002, Hogg 2005). Kucağa al-bırak 4 ile 12 ay, ağlatmadan yöntemi 4 ay ile 2 yaş arası için yazıldı; sandalye yöntemi için yazarı 6 ayı öneriyor. Ferber ve ağlamaya bırakma bu sayfalarda 4 aydan büyük bebekler için anlatılıyor. Araştırmalardaki bebekler 6 ile 16 aylık arasındaydı (Hiscock 2002, Gradisar 2016).

Ne kadar zamanın var?

Yazarlarına göre ağlamaya bırakma 3 ile 4 gece, Ferber yaklaşık bir hafta sürer. Sandalye yönteminde ilerleme 5 ile 10 gecede başlar ve program 2 ile 3 hafta sürer. Ağlatmadan yöntemi 10 günlük adımlarla ilerler ve genellikle 3 hafta ya da daha uzun sürer.

Varlığın bebeğini sakinleştiriyor mu?

Bazı bebekler ebeveynini görünce sakinleşir, bazıları daha çok uyanır ve oyun ister. İlk gruba sandalye ya da ağlatmadan yöntemi, ikinci gruba Ferber gibi kısa kontrollü bir yöntem daha uygun olabilir.

Başlamadan önce

  • Bebeği sırtüstü, sert ve eğimsiz bir yatağa yatır. Yatakta yastık, yorgan, oyuncak ya da kenar koruyucu olmasın. En az ilk 6 ay aynı odada ama ayrı yatakta uyumak önerilir (AAP 2022).
  • Odayı serin tut ve bebeğin aşırı ısınmasını önle; önerilen oda sıcaklığı yaklaşık 16 ile 20 °C arasıdır (NHS).
  • Her gece aynı sırayla kısa bir rutin uygula: banyo, pijama, kitap, ninni. Rutin bebeğe uykunun yaklaştığını haber verir.
  • Beslemeyi rutinin başına al ve bebeği uykulu ama uyanıkken yatağına bırak. Memede ya da kucakta uykuya dalan bebek, gece uyandığında aynı yardımı bekler.
  • Hangi yöntemi uygulayacağınızı eşinle önceden kararlaştır ve büyük bir değişikliğin olmayacağı yaklaşık üç haftalık bir dönem seç (West 2010). Her gece aynı şekilde uygulamak, hangi yöntemi seçtiğin kadar önemlidir.

Ne zaman başlamamalı ya da ara vermeli?

  • Bebek hastayken, diş çıkarırken ya da aşı sonrası huzursuzken.
  • Taşınma, seyahat, kreşe başlama ya da yeni bir kardeş gibi büyük bir değişikliğin hemen ardından.
  • Bebek prematüre doğduysa, kilo alımında sorun varsa ya da reflü, solunum sorunu gibi bir sağlık durumu varsa: önce çocuk doktoruna danış.
  • Gece beslemelerini bırakmayı düşünüyorsan, bebeğinin buna hazır olup olmadığını önce doktoruna sor. Uyku eğitimi gece beslemesini kesmek demek değildir.

Uyku eğitimi bebeğe zarar verir mi?

5 yıllık bir takip çalışmasında, bebekken davranışsal uyku eğitimi alan çocuklar 6 yaşında duygusal sağlık, davranış, kronik stres ve ebeveynle ilişki bakımından eğitim almayanlardan farklı değildi. Uzun süreli bir yarar da görülmedi (Price 2012).

Kademeli ağlatma ile yatış saatini kaydırmayı karşılaştıran bir çalışmada bebeklerin stres hormonu (kortizol) yükselmedi, hafifçe düştü; bir yıl sonra bağlanma biçiminde fark çıkmadı (Gradisar 2016). Kısa vadede uyku sorunları azaldı ve annelerin depresyon belirtileri geriledi (Hiscock 2002, Hiscock 2007).

Amerikan Uyku Tıbbı Akademisi adına 52 çalışmayı tarayan inceleme, davranışsal yöntemlerin çocukların büyük çoğunluğunda işe yaradığını ve etkinin aylarca sürdüğünü buldu (Mindell 2006).

Programı gece gece takip et.

Uyku koçu yedi soruda bebeğine uygun yöntemi ve bir yedeğini önerir. Seçtiğin programın her gecesi, bekleme süreleri ve zamanlayıcısıyla uygulamada.

Kaynaklar

  1. Mindell J. A., Kuhn B., Lewin D. S., Meltzer L. J., Sadeh A. (2006). Behavioral treatment of bedtime problems and night wakings in infants and young children. Sleep, 29(10), 1263–1276. (Araştırma)
  2. Price A. M. H., Wake M., Ukoumunne O. C., Hiscock H. (2012). Five-year follow-up of harms and benefits of behavioral infant sleep intervention: randomized trial. Pediatrics, 130(4), 643–651. (Araştırma)
  3. Gradisar M. et al. (2016). Behavioral interventions for infant sleep problems: a randomized controlled trial. Pediatrics, 137(6). (Araştırma)
  4. Hiscock H., Wake M. (2002). Randomised controlled trial of behavioural infant sleep intervention to improve infant sleep and maternal mood. BMJ, 324, 1062–1065. (Araştırma)
  5. Hiscock H. et al. (2007). Improving infant sleep and maternal mental health: a cluster randomised trial. Archives of Disease in Childhood, 92(11), 952–958. (Araştırma)
  6. Moon R. Y. et al., American Academy of Pediatrics (2022). Sleep-related infant deaths: updated 2022 recommendations for reducing infant deaths in the sleep environment. Pediatrics, 150(1). (Kılavuz)
  7. NHS. Sudden infant death syndrome (SIDS): how to reduce the risk. (Kılavuz)
  8. West K. (2010). Good Night, Sleep Tight. Revised edition; and “The Sleep Lady Shuffle”, sleeplady.com. (Yöntemin yazarı)
  9. Pantley E. (2002). The No-Cry Sleep Solution: Gentle Ways to Help Your Baby Sleep Through the Night. (Yöntemin yazarı)
  10. Hogg T., Blau M. (2005). The Baby Whisperer Solves All Your Problems. (Yöntemin yazarı)