Sandalye yöntemi nedir, nasıl uygulanır?
Son güncelleme:
Watch My Baby ekibi hazırladı. Yöntemlerin süre ve adımları her yöntemin kendi yazarının kitabından ya da sitesinden alındı; yaş sınırları da öyle, yalnızca yazarı erken başlamayı önerdiği için ağlamaya bırakmadaki 4 ay sınırı bizim seçimimiz. Bu sayfa bir hekim tarafından incelenmedi; bilgilendirme amaçlıdır ve dayandığı kaynaklar sayfanın sonunda.
Sandalye yöntemi, uyku danışmanı Kim West'in geliştirdiği “Sleep Lady Shuffle”dır. Bebeğin yatağının yanına bir sandalye koyup o uyuyana kadar oturur, gerektiğinde sesinle, dokunarak ya da kısa süre kucağına alarak sakinleştirirsin. Üç gecede bir sandalyeyi kapıya doğru çeker, sonunda odadan çıkarsın. Yazarına göre çoğu ailede ilerleme 5 ile 10 gecede başlar; program 2 ile 3 hafta sürer.
- Yaş
- 6 ay ve üzeri (en erken 4 ay)
- Süre
- 14–21 gün
- Ağlama
- Az
- Ebeveyn
- Odada, giderek uzaklaşır
Adım adım
- Rutini tamamla. Uyku öncesi rutini her gece aynı sırayla uygula ve bebeği uykulu ama uyanıkken yatağına bırak.
- Yatağın yanında otur. İlk üç gece sandalyeyi yatağın hemen yanına koy ve bebek uyuyana kadar orada kal. Şşş sesi, dokunma, mırıldanma serbesttir; bebek çok üzülürse sakinleşmesi için kucağına alıp yeniden yatağına bırakabilirsin, ama kucakta uyutma.
- Gece uyanmalarında sandalyeye dön. Bebek gece uyanırsa o gecenin sandalye yerine dön ve aynı şekilde otur. Gündüz uykularında da aynı yerleri kullan.
- Üç gecede bir uzaklaş. Her üç gecede bir sandalyeyi kapıya doğru çek: odanın ortasına, sonra kapı eşiğine, sonra koridora. Yeni yerde sandalyeden sık sık kalkıp yatağa gitme; bu uzaklaşmanın amacını bozar.
- Odadan çık. Koridordaki sandalye bebeğin göremeyeceği bir yere geçtiğinde sesini duyurmaya devam et; son adımda odadan tamamen çıkarsın.
- İlerleme yoksa gözden geçir. İki haftada değişiklik görmezsen yatış saatini, gündüz uykularını ve oda düzenini gözden geçir (West 2010).
Sandalye nerede durur?
| Geceler | Sandalyenin yeri |
|---|---|
| 1–3 | Yatağın hemen yanı |
| 4–6 | Odanın ortası, kapıya doğru |
| 7–9 | Kapının yanı, oda içinde |
| 10–12 | Koridor, bebeğin görebileceği yerde |
| 13 ve sonrası | Koridor, görüş alanının dışında |
Takvim Kim West'in “Sleep Lady Shuffle” düzenine göredir (West 2010). Bebek hastalanır ya da ara vermek zorunda kalırsan birkaç gece geri gidip aynı yerleri tekrarlayabilirsin.
Artıları
- Bebek seni görür ve gerektiğinde teselli edilir; ağlama genellikle diğer yöntemlerden azdır.
- Ayrılık kaygısı yaşayan bebekler için daha yumuşak bir geçiştir.
- Daha nazik bir yol arayan ama sonuç da isteyen aileler için orta yoldur.
Eksileri
- Ferber ya da ağlamaya bırakmadan daha uzun sürer; 2 ile 3 hafta sabır ister.
- Bazı bebekler ebeveyni görünce daha çok uyanır ve oyun ister.
- Her gece uzun süre sessiz oturmak yorucu olabilir.
Araştırmalar ne diyor?
Avustralya'da 328 aileyle yapılan bir toplum çalışmasında aileler kontrollü teselli ile sandalye yöntemi (camping out) arasında seçim yaptı. Programa katılan bebeklerde 10 ve 12 aylıkken uyku sorunları daha azdı, annelerin depresyon belirtileri daha düşüktü (Hiscock 2007). Annelerdeki bu fark çocuklar 2 yaşına gelene kadar sürdü (Hiscock 2008).
Aynı çocuklar 6 yaşında yeniden incelendiğinde duygusal sağlık, davranış ve ebeveynle ilişki bakımından bir zarar ya da kalıcı bir yarar görülmedi (Price 2012).
Sık sorulanlar
Sandalye yöntemi kaç günde sonuç verir?
Kim West'e göre tutarlı uygulayan çoğu ailede ilerleme 5 ile 10 gecede başlar; program 2 ile 3 hafta sürer. İki haftada değişiklik yoksa planı gözden geçir.
Sandalyede otururken bebeğime dokunabilir ya da kucağıma alabilir miyim?
Evet. Yöntemin yazarı şşş sesi, dokunma, mırıldanma ve sakinleşmesi için kucağa almayı açıkça önerir. Tek kural, bebeği kucakta uyutmamak: sakinleşince yatağına geri bırakırsın.
Sandalye yöntemi hangi yaşta uygulanır?
Kim West en erken 4 aylıkken başlanabileceğini, en iyi sonuç için 6 ay civarını beklemeyi önerir. 4 aydan önce yapılandırılmış eğitim yerine düzenli bir rutin ve uyku ortamı önerir.
Bebeğim yataktan kalkıp yanıma gelmeye çalışırsa?
Fazla konuşmadan ve oyuna dönüştürmeden onu sakince yeniden yatır. Her seferinde aynı tepkiyi vermek, yatağın uyku yeri olduğunu öğretir. Bebek beşikten tırmanabiliyorsa düşme riski vardır: yatağın tabanını en alt seviyeye indir ve gerekirse yer yatağına geçmeyi çocuk doktorunla konuş.
Diğer yöntemler
- Cry it out (ağlatarak uyutma) (3–4 gece)
- Ferber yöntemi (3–7 gün)
- Ağlatmadan yöntemi (21+ gün)
- Kucağa al-bırak yöntemi (En az 3 gün)
Programı gece gece takip et.
Uyku koçu yedi soruda bebeğine uygun yöntemi ve bir yedeğini önerir. Seçtiğin programın her gecesi, bekleme süreleri ve zamanlayıcısıyla uygulamada.
Kaynaklar
- West K. (2010). Good Night, Sleep Tight. Revised edition; and “The Sleep Lady Shuffle”, sleeplady.com. (Yöntemin yazarı)
- Hiscock H. et al. (2007). Improving infant sleep and maternal mental health: a cluster randomised trial. Archives of Disease in Childhood, 92(11), 952–958. (Araştırma)
- Hiscock H. et al. (2008). Long-term mother and child mental health effects of a population-based infant sleep intervention: cluster-randomized, controlled trial. Pediatrics, 122(3), e621–e627. (Araştırma)
- Price A. M. H., Wake M., Ukoumunne O. C., Hiscock H. (2012). Five-year follow-up of harms and benefits of behavioral infant sleep intervention: randomized trial. Pediatrics, 130(4), 643–651. (Araştırma)